EEN TAK HIELLE IN ST. OMER



Een korte geschiedenis van St. Omer

 

In Saint Omer (Frankrijk) en omstreken treffen we vanaf het einde van de 13e/begin 14e eeuw een tak aan die de naam Hielle draagt. Verbanden met de takken Hiel, Hiele en van Hiel zijn (nog) niet aangetoond.

 

  

 

 

Sint-Omaars (of Saint Omer in het frans) is een stad in het noorden van Frankrijk, gelegen in het departement Pas de Calais. Saint Omer ligt op de grens van Frans-Vlaanderen en Artesië (Artois), aan de rivier de Aa en het Kanaal van Neuifossé.

 

De geschiedenis en het erfgoed van de stad Saint-Omer zijn steeds nauw verbonden geweest met het religieuze leven. Omaars is in de 7e eeuw ontstaan onder de naam Sithiu (Sithieu of Sitdiu), rond de onder impuls van Audomarus (Omaar of Odemaar), de eerste bisschop van de streek, gestichte Sint-Bertinusabdij. De abdij ontleent haar naam aan Bertinus van Artesië, die er als metgezel van Audomarus werkzaam was. In de 10e eeuw kreeg de plaats haar huidige benaming Sint-Omaars. Tijdens de hoogtijdagen van de Middeleeuwen ontstond een stad die tegen het einde van de 12de eeuw een inwonertal van bijna 35 000 inwoners bereikte.

Mét het graafschap Artesië kwam ze in het jaar 932 in het bezit van de graven van Vlaanderen, en in de 12 e en 13e eeuw bloeide er de lakenindustrie. Tijdens zijn grote bloei periode was de stad de eerste stad in het Westen aan wie door Willem Clito, graaf van Vlaanderen, officieel stadsrechten verleend werden (1127). Nadien moest de stad zijn leidinggevende positie in de lakenhandel afstaan aan Brugge. Sint-Omaars ging door het Verdrag van Pont-à-Vendin op 25 februari 1212 voor Vlaanderen verloren en werd één van de hoofdplaatsen van het nieuw opgericht graafschap Artesië. Ferrand van Portugal probeerde de stad terug te winnen maar hij werd verslagen in de slag van Bouvines. Niettegenstaande deze afsplitsing bleef de stad in belangrijke mate binnen het economische netwerk van de Nederlanden. In 1384 kwam Sint-Omaars onder de hertogen van Bourgondië, maar bij de Vrede van Nijmegen (1678) werd ze aan Frankrijk afgestaan.

De stad was ingedeeld in zeven parochies zoals Saint-Denis of Saint-Sépulcre, waarvan de afbakeningen nu nog bewaard zijn. Steeds meer religieuze gemeenschappen komen zich er vestigen in de mate waarin de daling van het bevolkingsaantal, ten gevolge van epidemieën, plaats vrijmaakt in de stad. Ze nemen op het hoogtepunt tot een derde in van het grondgebied van de stad. Deze beweging breidt zich verder uit in de 16de eeuw, wanneer de stad de zetel wordt van een bisdom en een katholiek bastion tegen de Reformatie.De bisschoppen stichten een seminarie, twee jezuïetencolleges en daarna een bisschopplijk paleis. Van 1559 tot 1790 was de stad zetel van het bisdom Sint-Omaars, dat in 1801 definitief werd samengevoegd met het bisdom Atrecht. Tussen 1787 en 1795 trokken enkele duizenden Noord-Nederlandse Patriotten als bannelingen naar Sint Omaars of woonden in de ruime omgeving, t.w. bethune, Waten, Sint-Winoksbergen, Grevelingen, Duinkerke.

 

  

Wapens van de Tak Hielle (Blassons)

 

Er zijn een drietal wapens bekend waarin de naam Hielle voorkomt.

 

De eerste is van Jean Baptiste Hielle, Marchand tanneur et bourgeois de la ville de St. Omer. Zijn wapen ziet er uit als: D’argent, à un auvre d’azur

 

 

 

Daarnaast dat van Antoinne Hielle, Marchand tanneur et bourgeois de la ville de St. Omer. Zijn wapen: D’argent, à un chief de gueules chargé d’une molette d’or

 

 

 

Deze Antoinne Hielle was in 1704 getuige bij het huwelijk van Edouard Francois Settin (1679-1743) en Anne Joseph Delattre

 

 

Tenslotte is er ook een wapen van Hielle de Grebion

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Oudst voorkomende Hielle

 

De eerste keer dat de naam Hielle wordt vermeld is in de ‘Liste des Audomarois fieffés vers 1280-1320’ te St. Omer. Daarin wordt ene Willame Hielle genoemd als houder van een erfelijk leen.

 

 

Ben Enfant (v. Bons Enfants)

1374, 10 decembre. ….. ou Brulle devant l’iritage du boin enfant, entre l’irit. Henry L’orghemacre d’une part et l’iritage Wautier Lambert, d’autre part (Werps, rouleau xni),

1390, 8 december. ……. Maison ou Brulle entre que on dit au Boin enfant qui fu a feu Williame Hielle d’une part et l’eritage qui fait touket d’une ruelle d’aultre part. (Werps, rouleua XLV).

 

 

Baillage de St. Omer: “Items de l’état des reliefs et droits seigneuriaux du domaine du Roy”.

1373 De St. Omer – le chastelain – pour la vente de terre à  Wille Hielle le Jeune

1384 Hielle Simon – fils de Pierre – pour in fief consistant en plusieurs rentes

1406 Hielle Coppin – pour le fief de Le Bel situé à Tilque venu de Péronne De Le Creube veuve Wille Hielle père de dit Coppin

1461 Hielle Guillin – fief situé à Tilques venu de Jacques, son père

 

 

Vanaf de eerste helft van de 15e eeuw komen we de naam Hielle steeds vaker tegen. Onder meer als ‘Bourgois de St. Omer’, dus burger van deze plaats, ingeschreven:

6 avril 1430: Willaume (ook Gillis) Hielle s. Jacques. Dus zoon van Jacques Hielle, mogelijk dezelfde als hieronder vermeld. Op “10 Decembre 1444” wordt als burger van Saint Omer ingeschreven: Winnoc Hielle, met als toevoeging ‘originaire Renescure’ (59)

 

Deze Jacques Hielle treffen we aan in een document “Despense pour poision et volile (Saint Omer) (1448-1449)”

A Simon Achte, pour vi hairons et vi bahoreaux Lxx111s, à Jacques Hielle, pour iii cappons xviiis, `Jehan Le Naet pour autres iii capons xxiiis, tout présenté de lordonnance de Mess. Maieur et echevins par Dennis de Seninghem le xxviie jour de juillet mil iiiie xLIx à Mons. Fde Charolais demouré en ceste ville après le partement de Mons. Le duc … cxvis.

Somme toute xLix     iiiic, val … xLii  iiis  vd par (1448-1449, fo vixx jo)

 

We kunnen hier lezen dat op 27 juli 1449 te St Omer aan Jacques Hielle XVIIIs wordt betaald voor drie kapoenen die op verzoek van de burgemeester en de schepenen van St Omer door Denis de Seninghem zijn afgeleverd aan de heer F de Charolais die na het vertrek van de heer de hertog in deze stad is gekomen.

 

In de “Liste des membres de l’Échevinage de Saint-Omer”, een lijst van leden van de schepenbank van Saint-Omer, treffen we ook een aantal Hielle aan, waaronder de voormeldde Jacques Hielle.

 


Schepenen vanaf midden 15e eeuw

 

Echevin (1449-50)

Jacques Hielle (remplace A. d’Upen)

 

Jurés pour la communauté (1451-52) (1455-56) (1457-58)

Jacques Hielle

 

Tweede helft 16e eeuw

 

Juré au Conseil (1578-79)

Jehan Hielle

 

Juré pour la communauté (1587-88) (1589-90)

Robert Hielle

 

Juré pour la communauté (1590-91) (1592-93) (1594-95)

Jehan Hielle

 

Tweede helft 17e eeuw

 

Juré pour la communauté (1678-80)

Jean Hielle

 


 

Ook worden enkele Hielle vermeld als houders van een leen, onder meer te Mottinghem en Brisacq, gelegen in de omgeving van St. Omer.

 

Mottinghem

 

Fief sur les territoires du Hocquet et de Soyecques (Blendecques) et Arques, tenu de la seigneurie d’Esquerdes:

1449, 20 cet. – Guillevin Fernagut baille à dame de Crevecoeur, dame d’Esquerdes, un fief á lui eschu par le trépas de dll Perronne Hielle, sa mère, comprenantL le pré contenant 3 mesures about. á la terre Jacques le Boursier et <<as ladres de Soyecque, au quemin qui maine de Hoquet à St Omer>>; 2 pièce de 13 mesures about. à sire Jehan de Diepe, à sire Gilles Stabbom etc…,

 

Brisacq

 

(Fief de) ou Brisart, à Zudausques et Tatinghem

1544. – Damoiselle Marie Prévost tient de la chasteleinne (de Tournehem) la terre et seigneurie du Hiel(le), séant aud. Louches, au relief et chambell. De xi 1. (Arch. Du Nord. B. 16733, no 67.)

 

1545, 24 juin – “Item ay et tiengs aincoires en mon domaine 32 mesures de terre en une pièce gisant de lez nort de Tatinghem nommé le fief du Brisart qui fut et appartient à Amant Hielle, demorant à St Omer, laquelle terre il tient en fief de mad. terre et seigneurie de Wisque par dix livres parisis de relief et 20 sols par. De carnbellage …. lequel Aman le vendit a deffunt. Jacques le Braure que defunct Mons. de Noircarmes retint par puissance de seigneur en ses mains …(Rapport et dénombr. de la seigneurie de Noircarnes servi par Philippe, sr de Ste Aldegonde, Noircarmes, Wisque, Genetz, Avelin, etc … à Oudard de Bersacques, comme prévôt de Saint-Omer, led. fief relevant de la “sale prepositurale” de Saint-Omer) (Arch. De M. Violette de Noircarme)

 

1633, 0 mars - …..l’ai encore en mon domaine 32 mesures de terre en une pièce gisant au lez nort de Tatinghem sur lu vallée d’Arquingoult nommé le fief du Brisac, qui fut cy-devant appartenant à Amant Hielle, demeurt à St Omer, lequel fief il tenait dud. Wisques, lequel a esté retraict par mes prédécesseurs par puissance de seigneur sur Jacques Le Brauwere, achapteur dud. Hielle… listant lesd. 32 mesures… aux terres du presbitaire de tatinghem, de St Bertin… l’Evesché de St. Omer… de l’Escotterie au Brusle, etc… (Rapport à Mgr de Morlet. Évêque de Saint-Omer, par le Bailli du Comte de Sainte-Aldegonde)

 

Le droit d’Issue Liaisse 2: 16e me siecle 1568-1569

Armand Hielle 

Le droit d’Issue etait un impôt frappant toute translation propriété d’un bourgeois à un non bourgeois. Il fra[ppe la fortune exportée, les succession qui passent au étranger, les biens des bourgeois allant s’etablir ailleurs.

 

 

Eléments Généalogiques extraits des minutes du terrier d’Ecques de 1613 conservé à la Bibliothèque de la Communauté d’Agglomération de Saint-Omer

Robert Hielle

 

1641. 21 juin (Fr. Xviie s.) – fo 74

Sentence du counsel d’Artois en faveur de la communeauté de Saint Omer, contre Anthoine Hielle, avocat, relatif à une reconnassance de rentes héritables.

 

 

Mariages de 1671 à 1710 à Aire-sur-la-Lys (paroisse Notre-Dame)

 

24-5-1678

Debourre Charles & HIELLE Antoinette;

T : Roussel Enguelbert, Rose Simon, HIELLE Jacques, Desaube Antoine

 

9-11-1679

Legrand Pierre & HIELLE Antoinette;

T : Legrand Jean, HIELLE Jacques

 

4-11-1680

Delobel Antoine & PEPIN Marie;

T : Demarle Pascal, HIELLE Jacques

 

 

 

 

Een tak Hielle te St. Omer vanaf 1450

 

X Hielle

Geboren: 1499

 

Huwde:

NN

 

Uit dit huwelijk:

Ia. Sainte HIELLE

Geboren: ca 1530

Overleden: 1595/1597

Bourgeois et marchand à Saint Omer ca 1578

 

Huwde:

Jacques DU CHOCQUEL

Geboren: ca 1530

Overleden: na 1597

(wordt vermeld: nicht van Marye Du Bois, gehuwd met Sébastien De Saulty)

 

Jacques DU CHOCQUEL huwde (2) 19 september 1597

Jehenne CANNU, overleden na 1610 (eerder gehuwd met Martin JAMOT, overleden 1597)

Getuige: Pierre Brunet, huissier au Conseil d’Artois en 1613

Uit dit huwelijk 1 dochter: Isabeau JAMOT)

 

Uit dit huwelijk:

a. Anne DU CHOCQUEL [1][1]

Geboren: ca 1560

Overleden: 1613

 

Huwde: 12 maart 1587 te Saint Omer

Pierre BRUNET

Getuigen: Pierre de Haffringues en Jullien Tomain (beide zwager van Pierre Brunet), Jacques du Chocquel (vader), Sainte Hielle (moeder), Robert Hielle (oom), Guilbert Brauce bel-oncle , Jehen Robert beau cousin, Jehen Chocquel en Jehan Hielle (oom)

Geboren: ca 1560

Overleden: na 1602

Zoon van Louis (Loys) BRUNET (overleden: voor 1586) en Isabeau DE LA COUSTURE (overleden: na 1587)

 

Pierre Brunet huwde (2) Margueritte BREMEL

 

 

Ib. Jean (Jehan) HIELLE

Geboren: ca 1535

Overleden: na 1595 (elders 1587)

Bourgeois et marchand à Saint Omer ca 1578, écehevin 1594

 

Ic. Robert HIELLE (volgt II)

Geboren: 1540

Overleden: 1587 (elders tussen 1595 en 1625)

Bourgeois et marchand à Saint Omer ca 1578, écehevin 1594

 

Huwde: Margueritte DE BUSNES

Overleden: 26 maart 1625

 

Id. X HIELLE (vrouw)

Geboren: ca 1544

 

Huwde:

Guilbert BRAUCE

 

Uit dit huwelijk:

a. Amand DE BRAURE

Geboren: 23 oktober 1595 te Saint Omer

 

Chrestienne de PENNIN (Penin)

Getuigen: Jehan Hielle (oom), Robert Hielle (oom), Jacques du Chocquel (oom), Sainte Hielle (tante), Michiel du Val (oom). Pierre Cayer (oom)

Jacques Pennin (vader, schepen), Christienne Pipellart (moeder), Nicaise de Bersacques (oom) (lieutenant de Monsgr le Grand Baily de Saint Omer), Jehan Caucheteur (zwager, schepen), Anne Pennin (zus), Jaspar de Balinghem (zwager), Margueritte Pennin (zus)

Dochter van Jacques PENNIN (échevin) en Chrestienne PIPPELAERT

 

Ie. Marie HIELLE (?)

Geboren: ca 1550

 

Huwde:

Jean DEVOS

 

Uit dit huwelijk:

a. Jean DEVOS

Geboren: ca 1580

 

b. Jacqueline DEVOS

Geboren: ca 1580

 

Huwde:

Philippe DUSAUTOIR

Geboren: ca 1575

Overleden: Houlle

 

c. Marie DEVOS

Geboren:

 

d. Jeanne DEVOS

 

 

 

II. Robert HIELLE

Geboren: 1540

Overleden: voor 1625)

Bourgeois et marchand

 

Huwde: 1578 te Saint Omer

Margueritte DE BUSNES

Overleden: voor 1625 (partage 26 March 1625)

 

Uit dit huwelijk:

 

IIa. Amand HIELLE (volgt IIIA)

Geboren: ca 1570

Overleden: na 1625

Bourgeois tanneur de Saint Omer

 

Huwde:

N.N.

 

IIb. Anthoine HIELLE

Geboren: ca 1570

Licencié es lois advoué au Conseil d’Arthois 1624

 

IIc. Nicolas HIELLE (volgt IIIB)

Geboren: ca 1570

Overledene: na 1625 Saint Omer

Marchand Bourgeois

(deces: fut tuteur (= voogd) de Govare Marie 29 December 1614)

 

Huwde (1): Jeanne N

 

Huwde (2):

Adrienne HERMEL

Dochter van Thomas HERMEL

 

IId. Jeanne HIELLE (Jehenne)

Geboren: ca 1575

Overleden: voor 1613

 

Huwde: Robert DU SAULTOIR (broer van Philippe Dusautoir,overleden 1613)

Geboren: ca 1575

Overleden: Houlle

 

Robert huwde (2) 8 januari 1613

Marie VANROND

 

 

 

IIe. Jacquemine HIELLE

Geboren: ca 1580

 

Huwde:

Oudart VERCOUSTRE

Geboren: ca 1580 Eperlecques

Oudart VERCOUSTRE (2)

Jacquemine Chocquel

 

 

IIf. Oudart HIELLE

Geboren: ca 1580

Overleden: voor 23 januari 1649

 

Huwde:

N.N.

 

Uit dit huwelijk:

a. Jeanne HIELLE (Hyelle)

 

Huwde:

Jean DECOCQ

Geboren: ca 1630

Zoon van Eustache DECOCQ

Labour à Eperlecques

 

Uit dit huwelijk:

Eustace DECOCQ

Geboren: ca 1630

 

Jean DECOCQ

Geboren:

 

 

b. Catherine HIELLE

 

Huwde:

Louis PIERS

Geboren: 24 augustus 1609 Lederzele

Zoon van N.N. en Francoise PIERS

 

Uit dit huwelijk:

a. Jeanne PIERS

 

Huwde:

Francois MASSEMIN

 

 

IIIA. Amand Hielle

Geboren: ca 1570

Overleden: ca 1625

Bourgeois tanneur de Saint Omer

 

Huwde:

NN

 

Uit dit huwelijk:

1. Margueritte Hielle

Geboren: 1595

Overleden: na 1625

 

Huwde:

Maximilien DU BRUILLE

Geboren: ca 1590

Overleden: 1625 te Hesdin

(Maximilien was Trésorier de la Compagnie Ordinaire de Msgr. Le Comte de Busquoy  à Hesdin 1625)

 

 

IIIB. Nicolas HIELLE

Geboren: ca 1570

Overledene: na 1625 Saint Omer

Bourgeois et marcahnd 1624

(deces: fut tuteur (= voogd) de Govare Marie 29 December 1614)

 

Huwde (1): Jeanne NN

 

Huwde (2):

Adrienne HERMEL

Geboren: ca 1570

Dochter van Thomas Hermel (geboren: ca 1540) en Margueritte Hollewicq (geboren: ca 1540 en overleden: voor 1598)

 

Uit dit huwelijk:

1. Amand HIELLE

Geboren: ca1610

 

Pretre naguère pasteur de Saint Denis en centre ville de Saint Omer, chapelain major au terce du sr Dufay, teste le 4.4.1671 à Saint Omer, il veut être inhumé dans l’église Ste-Marguerite au devant de l’épitaphe de ses père et mère

 

2. Marguerite HIELE/HEYELLE

Geboren: 1600

Overleden: 31 augustus 1624 te Saint Omer

 

Huwde: 31 augustus 1624 te Saint Omer

Martin DUCHOCQUEL

Geboren: ca 1595

Overleden: voor 1660 (d’ou postérité)

 

Jean Baptiste Pagart, procureur, fils de Philippe, était marié à Margueritte Du Chocquel, fille de Martin et de Margueritte Hielle, nièce de Julienne Hermel et petite fille de Thomas Hermel (Cm no 15 du 06/08/1660 et no 27 du 31/08/1624)

 

3. Catherine HIELLE

Geboren: 1620

Overleden: voor 1671 (elders: 1663)

 

Huwde:

Jan-Pacquier LENGLET

Maitre chirurgien

 

Uit dit huwelijjk:

a. Philippe-Joseph LENGLET

 

Huwde: 27 april 1671 te Saint Omer

Jenne MARTIN

Zoon van Louis MARTIN

 

b. Philippe-Barthelomé LENGLET

(idem précedent)

 

c. Marie-Adrienne LENGLET

 

4. Thomas HIELLE

Geboren: ca 1600

Overleden: voor 1647

 

Huwde:

Uit dit huwelijk:

 

5. Jean HIELLE

Geboren: ca 1620

Marchand tanneur à Saint Omer

Overleden: 1671

 

Huwde: 31 juli 1650 te Saint Omer

Jacqueline VALLIER

Geboren: 1620

Dochter van Antoine VALLIER (marchand tanneur) en Jenne CAUCHETEUR

 

Jacqueline was eerder gehuwd met Louis LEBRIÉ

 

Overige kinderen (?)

 

Antoine HIELLE (?)

Geboren: ca 1600

Overleden: voor 1647

 

Chretienne HIELLE

Geboren: ca 1600

Overleden: voor 1657

 

Bauduine HIELLE

Geboren: 7 april 1607

 

Pierre HIELLE

Geboren: ca 1615

 

 

Overige HIELLE gerelateerd aan tak St. Omer

 

1. Jean HIELLE

Geboren: ca 1600

 

Huwde:

Antoinette MARMIN

Geboren: ca 1600

Dochter van Jean MARMIN en Margueritte DELEGRIETTE

 

Broer van:

2. Simon HIELLE (broer van Robert en Adrien HIELLE)

Geboren: ca 1600

Overleden: voor 1646 Bayenghem les Eperlecques

 

Huwde:

Marie MARMIN

Geboren: ca 1600

Dochter van Jean MARMIN en Margueritte DELEGRIETTE

 

Uit dit huwelijk:

a. Jean HIELLE

Geboren: ca 1625 (elders: 1632)

 

Huwde: 22 juli 1653 Volckerinckhove (Bollezele)

Jeanne PIERS

Geboren: 11 februari 1632 Volckerinckhove

Dochter van Robert PIERS (1600-1678) en Geneviève VERCOLME (1608-1641)

 

b. Jeanne HIELLE

Geboren: ca 1625

 

Huwde:

Philippe YEULLES

Geboren: ca 1625

 

c. Marie HIELLE

Geboren: ca 1630

Overleden: ca 1660 Saint-Georges-sur-l’Aa

 

Huwde: 18 november 1653 Volckerinckhoven

Charles Olivier PIERS (huwde (2) Marie VERRON waaruit 5 kinderen)

Geboren: 12 juli 1629 Volckerinckhove

Overleden: 24 december 1687 Saint-Georges-sur-l’Aa

Dochter van Robert PIERS en Geneviève VERCOLME

 

Uit dit huwelijk:

a. Charles PIERS

Geboren:

 

b. Robert PIERS

Geboren: ca 1655 Saint-Georges-sur-l’Aa

Overleden: 20 januari 1704 bayenghem-les Eperlecques

 

Huwde: 16 november 1680 Eperlecques

Isabella BRUNET

Geboren: ca 1660 Saint-Georges-sur-l’Aa

 

Uit dit huwelijk 4 kinderen

 

3. Anne HIELLE

Geboren: ca 1615

 

Huwde:

Francois BEDAGUE

Geboren: ca 1615

Overleden: Moulle

Zoon van Noél BEDAGUE en Anselme DENIS

 

4. Anne HIELLE

Geboren: ca 1640

 

Huwde: 4 juli 1674 Eperlecques

Thomas HOCQUINGHEM

Geboren: ca 1638

Overleden: 25 december 1688 Eperlecques

 

Thomas huwde (1): 15 juni 1669 Eperlecques

Jacqueline PIERS

 

Thomas huwde (3): 1681 Eperlecques

Marie Jeanne DUMONT

 

 

 

 

 



 



[1][1] Zij was nicht van Marye Du Bois, gehuwd met Sébastien De Saulty